Danuta Prus Głowacka
„Historia Prawdziwego Zrywu Powstańczego Mieszkańców Gminy Brodnica” 6 stycznia 2019 r.
Uroczystość w Brodnicy, w atmosferze podniosłej więzi patriotycznej zgromadziła, mimo złej pogody, bardzo wielu uczestników: mieszkańców gminy, lokalne władze i stowarzyszenia, zaproszone rodziny powstańców wielkopolskich, młodzież szkolną, a także grupy rekonstrukcyjne Wojska i Straży Pożarniczej z okresu Powstania Wielkopolskiego.
Zwieńczeniem obchodów było odsłonięcie Pomnika w hołdzie Powstańcom Wielkopolskim Ziemi Brodnickiej. Pomnik powstał dzięki inicjatywie władz gminy Brodnica i stowarzyszeń lokalnych, ze składek społecznych mieszkańców gminy, rodzin powstańców i funduszy Urzędu Gminy.
Msza św., w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej, dziękczynna za Odzyskanie Niepodległości i w intencji powstańców Ziemi Brodnickiej, a także ich rodzin zainaugurowała obchody, w nawiązaniu do wydarzeń jakie miały miejsce dokładnie 100 lat wcześniej w sale parafialnej kościoła. Inicjatorem przyłączenia lokalnego społeczeństwa do sił powstańczych, wstępowania mężczyzn w szeregi powstańcze i pierwszych działań był proboszcze Brodnicy ks. Władysław Kiliński. 8 stycznia pierwsza grupa 60 mężczyzn dołączyła do formowanych wojsk powstańczych w Śremie. W kolejnych dniach, ochotniczo do wojsk powstańczych wstępowali mieszkańcy gminy. Znacząca rolę odegrali pośrednio m.in. ziemianie Stanisław Mańkowski, Zbigniew Brzeski, którzy zaopatrywali ochotników w konie i wozy, organizowali zaopatrzenie i transport i mieli znaczący wpływ na przyłączanie się ochotników do wojsk powstańczych.
Oficjalna część uroczystości rozpoczęła się wspólnym odśpiewaniem hymnu państwowego, odsłonięciem Pomnika i złożeniem kwiatów. W imieniu ziemiaństwa wielkopolskiego kwiaty złożyli Danuta Prus-Głowacka i Jerzy Mańkowski. Zaszczytne listy gratulacyjne w imieniu rodzin powstańców wielkopolskich odebrali m.in. członkowie OW PTZ Danuta Prus-Głowacka, Jerzy Mańkowski i Stanisław Chłapowski.
Wspaniałe zaangażowanie mieszkańców gminy i organizatorów obchodów w zachowanie i utrwalenie pamięci o powstańcach Ziemi Brodnickiej i w odtworzenie atmosfery tamtych dni było odczuwalne na każdym kroku i w wielu ciekawych inicjatywach przebiegu uroczystości. W przejmujących i wzruszających scenach teatru ulicznego z udziałem mieszkańców i scen walczących grup rekonstrukcyjnych, organizacji obozu powstańczego, wystaw, stoiska okolicznościowego Poczty Polskiej. Uroczystość miała także wielkie znaczenie poznawcze i edukacyjne. Organizatorzy uroczystości zadbali także o głodnych uczestników uroczystości, których nakarmiono w Pałacu Brodnickim chlebem i zupą powstańczą.