Redakcja
W dniach 6 i 7 września odbyła się w Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy kolejna, już trzecia z tego cyklu, konferencja naukowa poświęcona opracowaniu metod przekazu edukacyjnego, dotyczącego ziemiaństwa, dzisiejszemu społeczeństwu.
W dniu 6. września tematem referatów był : ” Rozwój inteligencji, a etos ziemiańskiej społeczności”.
Podczas pierwszej sesji prof.dr hab. Antoni Z.Kamiński z Instytutu Studiów Politycznych PAN, zmierzył się z problemem kształtowania elit polskich, omawiając to zagadnienie w referacie pod tytułem: ” Jak etos dworu, a następnie etos inteligencji kształtował republikańską kulturę polityczną w okresie dawnej Rzeczypospolitej, pod zaborami i w drugiej Rzeczpospolitej Polskiej, w latach 1918-1939„, a prof.dr hab. Jarosław Kita z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego, mówił: ” O ziemiańskich korzeniach polskiej inteligencji” na przykładzie ludzi nauki, natomiast dr. Maria Korybut Marciniak z Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych U.W.M przedstawiła rezultaty badań na temat tworzenia się inteligencji kresowej w XIX stuleciu. Ostatnim referatem tego cyklu była wypowiedź dr hab.Andrzeja Przegalińskiego z Zakładu Historii XIX w i Europy Wschodniej pt:” Z rozważań nad społeczną i gospodarczą kondycją ziemian w Królestwie kongresowym w XIX w”
Wnioski, z przekazanej podczas obu sesji, wiedzy przedstawił prof.dr Tadeusz Epsztein z Instytutu Historii w PAN w Warszawie. Podczas dyskusji dotyczącej zagadnienia: czy rzeczywiście ziemiaństwo było warstwą społeczną, która jako kontynuacja warstwy szlacheckiej, stanowiła elity państwa polskiego wzmacniające i utrzymujące Polskę jako wspólnotę, głosy były rożne. Jedne traktowały problematykę w wymiarze symboli. Ciekawsze jednak były wypowiedzi w których podkreślano to, że ludzie ze środowiska ziemiańskiego stosunkowo szybko potrafili, kiedyś i potrafią do dziś, przystosować się do nowych wyzwań. Po uwłaszczeniu chłopów, musiała nastąpić zmiana zarządzania majątkiem ziemskim Zmiana ta następowała dzięki stosowaniu najnowszych wynalazków technicznych w sferze gospodarki i doświadczeń Europy Zachodniej w życiu społecznym. Dzięki temu ziemianie w Wielkopolsce w większości poradzili sobie w nowej sytuacji Nastąpił ogromny postęp w rolnictwie i wzmocnienie ziemiańskiej warstwy społecznej. Podkreślano, potrzebę propagowania tego punktu widzenia w edukacji dotyczącej ziemiaństwa.
Następnego 7. września omawiano życiorysy i dokonania oraz zainteresowania kolekcjonerskie oraz twórczość artystów pochodzących ze sfery arystokratycznej i ziemiańskiej.
Swoje badania na temat kolekcjonerów i artystów pochodzenia ziemiańskiego przedstawili: Szymon Balcer, prof.dr hab Borowiak, prof.dr hab. Jarosław Kita, Adam Paczuski, dr hab. Michał Mencwel, Ewa Siejkowska i Agnieszka Salomon Radecka, Jacek Malkowski oraz dr Jarosław Mulczyński. Były to bardzo ciekawe referaty, które uwiadomiły słuchaczom- jak wysoki poziom artystyczny miały prace, które tworzyli artyści wykształceni w domach ziemiańskich, gdzie nauka rysunku czy muzyki była równie ważna jak nauka literatury czy matematyki. Dzięki temu rysunki Anastazego Raczyńskiego, Seweryna Mielżyńskiego, Jana Kazimierza Mycielskiego, Stanisława Szembeka czy Dory Mokułowskiej zachwycają do dziś.
Na koniec wyemitowany był film, który pokazywał etos ziemiański na przykładzie jednego 90. letniego życia.
Bohaterką filmu była Iza Dzieduszycka
Iza, którą wszyscy znamy, cenimy i kochamy nie zmarnowała ani chwili i przyczynia się do mnożenia dobra przez wszystkie lata swego życia. Sama mówi skromnie i przewrotnie, że to co uważa się za największy Jej sukces jest tylko spełnieniem Jej marzeń, które prowadziły Ją jakby ” za rękę”.
Dobrzyca. Najpiękniejszy platan w Europie
Wanda Niegolewska