Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu, w dniach 14 i 15 kwietnia zorganizowało II Wielkopolskie Forum Pamięci w przestrzeniach Bazaru Poznańskiego i Biblioteki Raczyńskich. Tegoroczne Forum poświęcone było 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Współorganizatorem Forum z IPN była Biblioteka Raczyńskich, a partnerami: Teatr Muzyczny w Poznaniu, Wielkopolskie Muzeum Niepodległości oraz Polskie Towarzystwo Ziemiańskie i Bazar Poznański. Koordynatorem Forum był pan Tomasz Cieślak, pracownik Oddziału IPN w Poznaniu.
W Forum uczestniczyli członkowie stowarzyszeń historycznych, badacze historii, pracownicy muzeów z całej Wielkopolski, miłośnicy historii i mieszkańcy Poznania i Wielkopolski. Główną ideą Forum była wymiana doświadczeń w edukacji historycznej
14 kwietnia 2018 r. uczestników Forum gościła Biblioteka Raczyńskich, gdzie o swoich badaniach opowiadali historycy, muzealnicy, autorzy książek i komiksów.
- Redaktorzy „Encyklopedii Powstania Wielkopolskiego”, prof. dr hab. Janusz Karwat oraz dr Marek Rezler zapoznali uczestników z tą oczekiwaną pozycja książkową, która zgromadziła rozproszona wiedzę o powstaniu.
- Dużym zainteresowaniam cieszył się komiks na temat losów Polaków z zaboru pruskiego w czasie I. wojny światowej, którą przygotował dr Tomasz Łabuszewski z warszawskiego oddziału IPN.
- Dyrektor Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach, pani Halina Bieda, przedstawiła ciekawą ofertę edukacji historycznej jaką realizuje w placówce, której odbiorcami jest młodzież.
- Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się poznańska promocja albumu „Generał Józef Haller 1873-1960” z udziałem współredaktorów dr Wojciecha J. Muszyńskiego oraz dr. Rafała Sierchuły.
- Tego samego dnia w Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, które było partnerem wydarzenia, miał miejsce cieszący się dużym zainteresowaniem otwarty pokaz umundurowania i uzbrojenia pt. „Barwa i Broń Żołnierzy Niepodległości”. Przygotowali go członkowie Stowarzyszenia Miłośników Historii Wojskowości w Drzonowie.
Pierwszy dzień Forum zakończyła Gala Otwarcia i Koncert Niepodległościowy w sali białej Bazaru Poznańskiego.
Natomiast 15 kwietnia 2018 r. również w sali białej Bazaru Poznańskiego odbyły się dyskusje panelowe i wykłady dotyczące głównego tematu: „100. lecie odzyskania niepodległości. Jak upamiętniać i jak edukować?”.
Gości i uczestników w drugi dniu Forum przywitał dr hab. Rafał Reczek, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, a Forum prowadziły dr Agnieszka Łuczak (OBEN IPN Poznań) oraz Wanda Niegolewska (Polskie Towarzystwo Ziemiańskie), która tymi słowami powitała uczestników drugiego dnia Forum:
Myślę, że najważniejsze pytanie jakie dziś padnie na II Wielkopolskim Forum Kultury, na które prelegenci będą starali się odpowiedzieć, podając przykłady zaczerpnięte z naszej historii. to pytanie: Czym dziś jest dla nas Patriotyzm i jak Pamięć historyczna powinna kształtować dzisiejsze poglądy i postawy, Jak dziś mówić o Patriotyzmie!
Maria Peszek, artystka, przedstawicielka młodego pokolenia, w piosence „Sorry Polsko”, śpiewa sugestywnie i przejmująco:
” Płacę abonament
i za bilet płacę
Chodzę na wybory.
Nie jeżdżę na gapę.
Tylko nie każ mi umierać
tylko nie każ, nie każ mi.
Nie każ walczyć, nie każ ginąć,
nie chciej Polsko mojej krwi.
Tylko nie każ mi wybierać
tylko nie każ, nie każ mi,
nie każ walczyć, nie każ ginąć
Nie chciej Polsko mojej krwi.
Sorry Polsko,
sorry Polsko,
sorry Polsko, nie każ mi!
Czy jest to tylko osobisty, jednostkowy pogląd Artystki , czy może jest to pogląd, a jednocześnie podejście do życia młodego dzisiejszego pokolenia? A może Artystka chce nas przekonać o swojej racji, w sensie dosłownym i czy śpiewa tak, żeby sprowokować wielopokoleniową dyskusję na ten temat. Ja odczytuję te słowa bardzo osobiście, uważając, że są one skierowane właśnie do nas tu dyskutujących. Dzisiejsi młodzi ludzie, którzy wyrośli jako kolejne pokolenie Wolności, nie mają w pamięci bezpośredniej wojny i walki o Niepodległość, dlatego nie zawsze zrozumiały jest nasz punkt widzenia oparty na bezpośrednich jeszcze kontaktach z bohaterami czy ofiarami wojny. Młodzi ludzie nie koniecznie odczuwają te problemy tak samo. Chcą mieć możliwość zabrania głosu w tych ważnych sprawach. Chcą żebyśmy wysłuchali Ich wypowiedzi: czym dla Nich jest Ojczyzna i Patriotyzm. Buntują się przed zawłaszczaniem rozumienia i definiowania tych pojęć przez pokolenia nasze pokolenie, bezpośrednio doświadczane.
Taka dyskusja wydaje się dziś bardzo ważna, zwłaszcza, że kiedy widzimy co dziś dzieje się w świecie, to przypomina nam, że Wolność nigdy nie dana jest na zawsze!
Dlatego cieszę się ogromnie, że znalazły się siły i środki i piękne, symboliczne miejsca w przestrzeni Poznania, żeby o tym wszystkim, w tak szacownym gronie rozmawiać. Jednocześnie uważam, że w przypadku powstania konkretnych wniosków dotyczących edukacji w tym zakresie, powinny być przekazane osobom odpowiedzialnym w państwie za tworzenie kierunków powszechnej edukacji młodzieży.
Życzę owocnych obrad w dzisiejszym dniu wszystkim uczestnikom”
Dyskusję na temat „Czym jest patriotyzm?” poprzedziły wypowiedzi dr hab. Piotra Okulewicza z Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pt: „O wolną Polskę, z bronią w ręku… Józef Piłsudski – jeden z współtwórców armii polskiej w latach 1908-1918”, dr Aleksandry Mathiesen (IF UAM) pt; „Antyczne korzenie patriotyzmu”, dr Cezarego Kościelniaka (IK UAM) „Patriotyzmie w sieci”, dr Joanny Szalacha-Jarmużek (WSB Toruń) „Patriotyzm gospodarczy w dobie globalizacji”oraz dr Rafała Wierzchosławski (SWPS – Poznań) „Blaski i cienie patriotyzmu konstytucyjnego”. Panel moderował prof. Krzysztof Brzechczyn (IF UAM/OBBH IPN)
Po przerwie Joanna Pelczar (współscenarzystka) oraz Mariusz Lisiecki (producent) zaprezentowali powstający bardzo ciekawy i godny uwagi projekt dokumentu fabularyzowanego o Powstaniu Wielkopolskim „Wielkie Polskie Powstanie”.
Forum zakończył inspirujący panel dyskusyjny, który poprowadził Tomasz Łęcki, dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości.
Wanda Niegolewska