Rafał Slaski, PTZ Oddział Kraków
Z wielką przykrością i smutkiem zawiadamiam że dnia 12 marca 2021 zmarła w Krakowie Amelia Dunin. Msza żałobna w intencji Zmarłej odbędzie się 19 marca (piątek) o g. 13 w kaplicy cmentarnej na Salwatorze w Krakowie. Po uroczystościach pogrzebowych Zmarła zostanie pochowana w grobie rodzinnym.
Amelia Maria Bernadetta z Dąmbskich Dunin urodziła się w rodzinie ziemiańskiej o długiej tradycji udziału w walkach o niepodległość oraz zaangażowania w działalność społeczną i charytatywną. Była córką Adolfa i Antoniny z Żychlińskich Dąmbskich, właścicieli majątku ziemskiego Kalina Wielka w powiecie miechowskim. W czasie drugiej wojny światowej Adolf Dąmbski wspierał finansowo Armię Krajową, udzielał schronienia kilku osobom narodowości żydowskiej, innym pomagał materialnie. W 1945 w wyniku donosu został aresztowany przez NKWD i wywieziony do Donbasu, skąd powrócił w 1947. Rodzinę wypędzono z rodzinnego domu, a majątek skonfiskowano i ograbiono.
Amelia po wypędzeniu znalazła się z matką i siostrą w Krakowie, gdzie mimo młodego wieku podjęła pracę jako kelnerka, aby utrzymać rodzinę. Pomagała też starszym krewnym, jak i ona pozbawiona przez komunistów podstaw egzystencji. Zawsze ciekawa świata, pasjonowała się historią i sztuką. Korzystając z otwierającej się możliwości przystąpiła do egzaminu na kurs dla przewodników po Krakowie, który zdała, ale początkowo z powodu pochodzenia ziemiańskiego, nie została przyjęta. Dopiero w roku 1950 roku po ukończeniu kursu rozpoczęła pracę w Obsłudze Ruchu Turystycznego w PTTK w Krakowie, którą kontynuowała prawie do samej śmierci. Była najstarszym przewodnikiem turystycznym z 70-letnim ! stażem. Od początku swej działalności jako przewodnik turystyczny kładła szczególny nacisk na uczciwe i prawdziwe przedstawianie historii Polski, nawet wówczas, gdy pewne zagadnienia były zakazane lub przemilczane. Obsługując liczne wycieczki zarówno krajowe, jak i zagraniczne (francuskojęzyczne) stale przyczyniała się do promowania tradycji i kultury polskiej na świecie, oraz niestrudzenie działała rzecz odkłamywania historii ziemiaństwa polskiego. Za swą pracę na rzecz turystyki i krajoznawstwa została odznaczona licznymi odznaczeniami resortowymi.
W roku 1990 przystąpiła do nowo założonego po upadku komunizmu Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Była członkiem zarządu krakowskiego oddziału PTZ od początku jego założenia aż do swojej śmierci. Przez wiele lat nadzorowała i organizowała pracę klubu ziemiańskiego, w którym spotykają się zarówno seniorzy, jak i młodzież. Wiele trudu wkładała w pielęgnowanie i utrwalanie w młodym pokoleniu tradycji ziemiańskiej, tak nierozerwalnie połączonej z patriotyzmem i pracą społeczną.
Od roku 2003, po podpisaniu przez PTZ umowy współpracy z IPN, stale współpracowała z Instytutem, biorąc czynny udział w różnych organizowanych przez oba te podmioty wydarzeniach naukowych, edukacyjnych i popularyzatorskich: wystawach, sesjach naukowych, a zwłaszcza konkursach wiedzy o ziemiaństwie polskim dla młodzieży szkolnej. Udzielała się jako świadek historii opowiadając młodym słuchaczom o wartościach jakimi kierowali się ziemianie polscy, udostępniała zdjęcia, dokumenty i pamiątki rodzinne, przyczyniając się w ten sposób do wyrabiania w młodzieży postaw obywatelskich, tak potrzebnych w odradzającym się społeczeństwie demokratycznym.
W 2016 Amelia Dunin została odznaczona Złotą odznaką Honorową Województwa Małopolskiego- Krzyż Małopolski za zasługi dla rozwoju turystyki. W 2018 IPN przyznał Jej tytuł Świadka Historii. W 2020 została jako pierwszy przewodnik laureatką prestiżowej Nagrody im. Klemensa Bąkowskiego, przyznawanej przez Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa za zasługi w pracy naukowej i działaniach na rzecz Krakowa.
Ciocia była wspaniałym człowiekiem, osobą pracowitą, ciepłą, uczynną, wesołą i dowcipną. Będzie nam Cioci Lilijki bardzo brakować. R.I.P.
Z poważaniem
Rafał Slaski
Polskie Towarzystwo Ziemiańskie Oddział Kraków
Poniżej linki do informacji o Zmarłej Amelii Dunin na stronach Fundacji im zofii i Jana Włodków i IPN:
https://fundacjawlodkow.org.pl/sp-amelia-z-dambskich-duninowa-r-i-p/